Može li junak srpske narodne epike da pronađe put do generacije koja odrasta uz video-igre, stripove i superjunake? Upravo na to pitanje pokušava da odgovori izložba „Ko to beše Kraljević Marko?“, koja će biti otvorena u Etnografskom muzeju u Beogradu, kao interaktivna postavka namenjena pre svega deci i mladima.
Autori projekta odlučili su da jednom od najprepoznatljivijih likova srpske usmene književnosti pristupe savremenim muzejskim jezikom, kroz sadržaje koji podstiču posetioce na aktivno učešće, umesto klasičnog razgledanja eksponata. Cilj je da Kraljević Marko bude predstavljen ne samo kao legendarni junak narodnih pesama, već i kao simbol borbe za pravdu, slobodu, zaštite slabijih i vrednosti koje su vekovima bile deo kolektivnog pamćenja.
Prema najavama Ministarstva kulture, ideja nije da se mladi vrate isključivo udžbenicima, već da kulturno nasleđe upoznaju kroz iskustvo koje im je blisko. Upravo zato izložba kombinuje tradicionalnu priču i savremene muzeološke metode, nastojeći da nacionalnu epiku predstavi publici koja danas odrasta u digitalnom okruženju.
Posebnu vrednost projekta predstavlja činjenica da se ne zadržava samo na istorijskoj ličnosti Marka Mrnjavčevića, već istražuje i način na koji je tokom vekova nastajao mitski lik Kraljevića Marka. Kroz usmeno predanje, narodne pesme i likovnu umetnost, ovaj junak prerastao je istorijske okvire i postao jedan od najvažnijih simbola srpske kulturne baštine. Njegov lik inspirisao je brojne umetnike, među kojima su bili Đura Jakšić, Paja Jovanović i Mina Karadžić, potvrđujući da je Marko mnogo više od književnog junaka – on je deo kulturnog identiteta koji se neprekidno iznova tumači.
Nakon premijere u Beogradu, planirano je da izložba gostuje i u drugim gradovima Srbije, među kojima su Novi Sad, Kragujevac, Niš, Čačak, Valjevo, Užice i Zaječar, kao i u gradovima Republike Srpske. Time će ovaj projekat postati dostupniji publici širom regiona, sa namerom da kroz muzejski prostor podstakne novo interesovanje za srpsku epiku i kulturno nasleđe.
Za kulturnu scenu Srbije ovakvi projekti predstavljaju pokušaj da se tradicionalne teme predstave na način koji odgovara savremenoj publici, pokazujući da muzeji danas nisu samo mesta čuvanja prošlosti, već i prostori dijaloga između istorije, umetnosti i novih generacija.
