Putopis portala Rezonanca otkriva vam jednu od najmisterioznijih civilizacija stare Italije
Stižemo, na našem putovanju kroz Rim, do vile Džulije, velelepnog zdanja koje je, nesumnjivo, najvažniji muzej posvećen kulturi Etruraca.
Dok milioni turista iz celog sveta svakodnevno obilaze Koloseum, Španski trg ili Vatikan, oni malobrojniji, željni otkrivanja drevnih civilizacija, obavezno dođu u ovaj muzej koji se nalazi nedaleko od centra Rima.
Ko su bili Etrurci?
Reč je o narodu koji je, od 8. veka pre nove ere, živeo u današnjoj centralnoj Italiji, na teritoriji Toskane, severu Lacia i u delu Umbrije. Ta drevna civilizacija je, zapravo, oblikovala Rim pre uspona carstva.
Zašto je ovaj narod i danas velika misterija? Pre svega jer njihov jezik nikada nije u potpunosti dešifrovan, a o poreklu Etruraca i dalje nema konačnih i tačnih zaključaka istoričara i arheologa.
Pored pitanja njihovog porekla, najveća misterija ostao je etrurski jezik.
I pored velikog broja natpisa na grobnicama, predmetima i zidovima, lingvisti se spotiču pre svega zbog činjenice da etrurski jezik ne spada u porodicu indoevropskih jezika. Veliki izazov im predstavlja i to što je većina tekstova nedovoljno duga pa je nemoguće razumeti značenje mnogih reči, iako su Etrurci koristili alfabet sličan ranom grčkom pismu.
Zato se ne može utvrditi ni tačno poreklo naroda: jedan deo antičkih autora je verovao da potiču iz Male Azije, a drugi da su Etrurci autohton narod Italije.
Danačnji stručnjaci se slažu da je reč o narodu koji je vekovima živeo na prostoru centralne Italije, ali su ostale i mnoge dileme i pretpostavke.
Etrurci zato ostaju jedna od najintrigantnijih naroda antičkog sveta. Njihov trag u rimskoj civilizaciji je ogroman. Uticaj na gradnju hramova i kasniji stil arhitekture, način religijskih obreda, kao i na simbole vlasti.
Gladijatorske borbe su osmislili upravo Etrurci, da bi Rimljani kasnije nastavili da održavaju ovaj vid javnih spektakala poznatih širom sveta.
Njihova umetnost i zanatsvo oduzimaju dah, dok šetamo hodnicima vile Džulije. Tu okrivamo predmete etrurskih zlatara koji su bili vrhunski majstori svog vremena.
Grobnice oslikane živim bojama na kojima su prikazane scene iz svakodnevnog života, prava su arheološka blaga Italije.
Na osnovu njih je jasno da su žene imale veoma značajnu ulogu u društvu, dok je patrijarhat bio ustanovljen u mnogim drugim antičkim društvima.
One su na umetničkim delima predstavljene ravnopravno, prisustvovale su gozbama sa muškarcima, a u javnom životu su imale važnu funkciju.
Stižemo do najpoznatijeg eksponata muzeja „Sarkofag supružnika“.
Čuvena velika terakotna skulptura muškarca i žene koji leže na gozbi je remek delo koje nam donosi bliskost para i potvrđuje njihovu ravnopravnost. Staro je više od 2500 godina, a izrađeno od pečene gline
Otkrivamo i raskošan zlatni nakit, keramiku, ritualne predmete, bronzane statue, oružje. Rekonstrukcija etrurskih grobnica i hramova posetiocima pričaju autentičnu priču o životu naroda vođenog pre dve i po hiljade godina.
Muzej koji nam okriva davnu istoriju mističnog naroda, vila Džulija, renesansna je palata koju je u 16. veku podigao Papa Džulijus treći.
Okružena je prelepim vrtovima i sakrivena od tipične turističke gužve. Svake prve nedelje u mesecu od od maja do oktobra tu se održavaju koncerti vojnog orkestra italijanske mornarice.
Kako je nestala jedna od najrazvijenijih civilizacija Apeninskog poluostrva?
Etrurski gradovi jesu bili savez moćnih i bogatih gradova, ali, kako su imali različite interese, nikada nisu bili ujedinjeni u jednu jaku državu. To ih je učinilo ranjivim kada je Rim počeo da dobija snagu. Ipak, ovaj poseban narod nije nestao preko noći i, što je još važnije, nije pretrpeo neko veliko uništenje. Narod je jednostavno, tokom vekova, prihvatio rimski jezik, zakone i način života, pa je tako došlo do postepene i potpune romanizacije.
Šetajući hodnicima etrurskog muzeja danas, međutim, otkrivamo kako počinje priča o Italiji, pre Rima.
